Om de strijd tegen georganiseerde criminaliteit op te voeren, werd binnen North Sea Port het ambitieuze ‘Plan Argos’ opgesteld. Onder coördinatie van de havenkapitein slaat het havenbedrijf de handen in elkaar met overheden en bedrijven. De focus ligt op een ‘slimme en weerbare haven’ waar technologie en alerte medewerkers geen ruimte laten voor illegale praktijken.
De Gentse haven, onderdeel van North Sea Port, is een economische motor voor de regio en het land. De fusiehaven vertegenwoordigt 12,7 miljard euro aan toegevoegde waarde en meer dan 106.000 directe en indirecte jobs. De haven is de derde grootste van Europa op het vlak van toegevoegde waarde en biedt uitstekende verbindingen via de weg, het spoor en het water naar de rest van Europa. Verspreid over meer dan 60 kilometer en verweven met woonkernen heeft dat open en toegankelijke karakter ook een keerzijde. Terwijl de controles in de grootste wereldhavens alsmaar strenger worden, proberen criminele netwerken hun illegale drugshandel, vooral cocaïne, ook te smokkelen via andere havens zoals de haven van Gent. Die smokkel brengt bovendien andere criminaliteit met zich mee, zoals pogingen tot omkoping van havenmedewerkers en geweld.
Toegenomen risico
De dreiging is reëel: het aantal schepen met een hoog risico in de Gentse haven neemt toe. Vaak wordt bij drugssmokkel gedacht aan grote zeecontainers die kunnen gescand worden. In havens zoals Antwerpen of Rotterdam is dat de standaard. Maar de Gentse haven heeft een heel ander karakter: het is een bulk-haven (84% van de goederenoverslag in het Gentse deel is bulk). Hier komen schepen binnen die gevuld zijn met losse goederen zoals graan, kool, hout of vloeibare stoffen. Dit maakt de controle enorm complex. De drugs zitten vaak diep verstopt onder de lading of in de technische ruimtes van het schip zelf. In de periode 2021-2025 kon slechts 25% van de gedetecteerde risicoschepen effectief gecontroleerd worden. Omdat de situatie in de Gentse haven zo uniek is, kan men niet zomaar het draaiboek van een containerhaven overnemen.
Reële dreiging
Recente feiten illustreren de urgentie. Vorige week nog werd, dankzij internationale samenwerking, 70 kilogram cocaïne in beslag genomen uit een kolenbulk carrier vanuit Zuid-Amerika.
In maart 2026 rolde de Federale Gerechtelijke Politie (FGP) Oost-Vlaanderen een bende op die vanuit witwaspraktijken in Sint-Niklaas meer dan 3 ton cocaïne importeerde via Europese havens. In februari 2026 werd een professioneel gestructureerde organisatie opgepakt die vermomd als politieagenten een drugslading had gestolen in Temse, waar eind 2025 al meer dan een ton cocaïne was aangetroffen. Bij de huiszoekingen werden tientallen geladen vuurwapens, machinepistolen en handgranaten gevonden. In diezelfde maand werd zowel in Assenede als Oudenaarde een professioneel synthetisch drugslab ontmanteld.
Vorige week nog werd in de nasleep van het Sky-ECC dossier de ‘vrouwelijke Pablo Escobar’ veroordeeld door de Gentse correctionele rechtbank tot een celstraf van 7 jaar. Zij stuurde binnen haar criminele netwerk berichten over drugsuithalingen in de Gentse haven.
De aanwezigheid van georganiseerde netwerken is duidelijk, maar evenzeer dat veel drugssmokkel vandaag nog onzichtbaar blijft.
Nood aan maatwerk
Om deze dreiging het hoofd te bieden, is samenwerking tussen verschillende actoren en maatwerk nodig. Dat is precies wat het plan Argos biedt. Met middelen uit het drugsfonds werd door gouverneur Carina Van Cauter een onderzoek besteld bij de Universiteit Gent. Professor criminologie, Charlotte Colman, werkte samen met de partners in het gebied een integrale aanpak uit, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten én vertrekkende vanuit vier strategische pijlers:
- De beeldvorming versterken
- Technische en fysieke barrières opwerpen in de haven
- Het versterken van samenwerkingen tussen publieke en private actoren
- Het verhogen van de weerbaarheid en het versterken van de meldcultuur
Binnen deze pijlers werden 65 concrete acties uitgewerkt om de strijd tegen de georganiseerde drugscriminaliteit aan te gaan. Daarnaast werd ook een duidelijk governancemodel ontwikkeld dat een goede opvolging van het plan tussen de verschillende betrokken publieke en private actoren verzekert.
De havenkapitein als centraal oog
Om het plan Argos in een complex havenlandschap te laten slagen, is een goede coördinatie essentieel. Plan Argos is geen kopie van plannen uit andere havens, maar een aanpak op maat van de specifieke Gentse situatie. Uniek aan dit plan is dat de coördinatie stevig in handen ligt van de havenkapiteinsdienst van het havenbedrijf. De havenkapitein neemt een centrale positie in en verbindt verschillende partijen met elkaar; van de lokale en federale politie, over de douane en de gouverneur en het Openbaar ministerie tot de private terminaluitbaters. Het doel? Ervoor zorgen dat informatie niet langer in ‘hokjes’ blijft zitten, maar dat iedereen samenwerkt om de haven veilig te houden.
Verder bouwen op bestaande samenwerking
Plan Argos start niet van nul. Het bouwt voort op de samenwerking rond havenveiligheid die in 2018 ontstond onder impuls van de federale gerechtelijke politie Oost-Vlaanderen. Onder die samenwerking werden de voorbije jaren belangrijke stappen gezet. Zo werd bijvoorbeeld het havenmeldpunt HAVIK opgestart met middelen van de gouverneur, dat nationaal werd omgedoopt tot Portwatch. Sinds de opstart in 2024 zijn er 75 meldingen binnengekomen die betrekking hadden op de Gentse haven, en in 2025 geleid hebben tot de opstart van een belangrijk drugsdossier.
Ook Plan Argos is al uitgerold. Er wordt gewerkt aan de uitrol van een cameraschild op maat van de haven in Gent en recent werd ook de Port Pass ingevoerd: een uniforme digitale toegangscontrole met biometrische identificatie voor de hele haven, die een papieren identiteitscontrole overbodig maakt. De oplossing werd ontwikkeld door Peripass, een innovatieve Gentse scale-up.
Structurele middelen nodig
Aan Nederlandse zijde van dezelfde fusiehaven North Sea Port investeert men via het Mainportprogramma jaarlijks 4,5 miljoen euro in de beveiliging van de havens van Zeeland en West-Brabant. Aan Belgische zijde bestaat zo’n structureel kader niet. Het regeerakkoord biedt wel de kapstok: het spreekt expliciet over “een multidisciplinair veiligheidsplan, gesteund door de nodige investeringen” voor de toegangspoorten.
Plan Argos past perfect binnen die ambitie. 65 concrete acties, een wetenschappelijke onderbouw, een duidelijk governancemodel en de gedragenheid van alle partners. Wat nu nodig is, is een structureel financieringskader waarmee dit samenwerkingsverband verder aan de slag kan — naar het model van het Nederlandse Mainportprogramma, in co-financiering met de private partners.
De honderd ogen van Argos
De naam van het plan is niet toevallig gekozen: Argos was in de Griekse mythologie een reus met honderd ogen die nooit allemaal tegelijk sliepen. Dat is precies wat Plan Argos wil bereiken voor North Sea Port. Door de inzet van slimme camera’s, drones, betere toegangscontrole en de alertheid van honderden havenmedewerkers, wordt de haven in Gent een gebied waar drugssmokkelaars en andere criminelen zich niet ongezien zullen wanen.
Quotes
Carina Van Cauter, Gouverneur Oost-Vlaanderen: "De haven is van iedereen en creëert een bijzondere economische en maatschappelijke meerwaarde voor onze provincie, ons land en Europa. Om die welvaart te beschermen moeten we niet alleen samenwerken, maar ook samen investeren. Niet alleen in onze buitenlandse veiligheid, maar ook in onze binnenlandse veiligheid."
Charlotte Colman, professor criminologie UGent: "Met Plan Argos hebben we een wetenschappelijk onderbouwd kader ontwikkeld dat alle betrokken partners samenbrengt rond enkele duidelijke ambities: het terugdringen van drugssmokkel, het aanpakken van parallelle criminaliteit en het versterken van de weerbaarheid van de haven. Het plan biedt een gemeenschappelijke kapstok die richting geeft en samenwerking structureert. Dat de betrokken actoren al vertrouwd zijn met samenwerking én bereid zijn die verder te versterken, maakt dat dit plan ook effectief het verschil kan maken."
Patrick Willocx, directeur Federale Gerechtelijke Politie Oost-Vlaanderen: "Ik ben blij te zien dat het Argos-plan verder bouwt op ons project ‘veilige haven’. De verdere ontwikkeling, inclusief financiering, is noodzakelijk want onze Gentse haven kan onderhevig zijn aan een dubbel waterbedeffect; namelijk de versterkte en succesvolle aanpak in de Antwerpse haven én de door het Mainport ondersteunde aanpak net over de grens in het Nederlandse deel van North Sea Port. Het is belangrijk dat de concrete acties binnen het plan, waaronder de uitrol van een digitaal schild, nu snel uitgevoerd kunnen worden."
Parket Oost-Vlaanderen: "Een haven waarin alle partners samenwerken en transparant communiceren, is voor het openbaar ministerie geen luxe maar een noodzakelijke verdedigingslinie: een krachtig havenbeleid beteugelt de bewegingsruimte van de georganiseerde criminaliteit."
Wim Van Bogaert, Havenkapitein North Sea Port: "De kracht van Plan Argos zit niet alleen in technologie of maatregelen maar in samenwerking. Het is mijn taak als havenkapitein om de verbinding blijvend te versterken tussen de haven, de overheid en de bedrijven om dit plan waar te maken. We moeten als één havengebied waakzaam blijven om de criminele netwerken geen enkele kans te geven."
